të regjistruar për TVSH, ndërsa qarkullimi është kryer në Federatën e BiH,
Republikën Srpska ose Brčko
Distriktin e BiH. Edhe një herë theksojmë se është detyrim ligjor
i tatimpaguesve që
të plotësojnë saktë dhe drejt këto fusha, pasi ato shërbejnë për
analizë dhe shpërndarjen e të ardhurave nga
Llogaria e Vetme drejt entiteteve dhe Distriktit Brčko. Gjithashtu,
me dispozitat e nenit 13 të Ligjit
për pagesat në llogarinë e vetme dhe shpërndarjen e të ardhurave („Gazeta
Zyrtare e BiH“, numër: 55/04)
është përcaktuar edhe detyrimi për raportimin e konsumit përfundimtar nga
ana e tatimpaguesve në deklaratat
e TVSH-së.
Ajo që zakonisht është e paqartë gjatë plotësimit të këtyre fushave është mënyra
se si të përcaktohet cili
shumë duhet të shënohet në cilën fushë. Thelbi është që në fushat e përmendura
të shënohet TVSH-ja nga konsumi
përfundimtar që është kryer në Federatën e BiH, Republikën Srpska
ose Distriktin Brčko të BiH, pa
rëndësi se kujt i është kryer shitja (rëndësi ka vetëm që personi nuk është
i regjistruar për TVSH), por është vetëm
çështje se në cilin entitet, respektivisht distrikt, është kryer shitja,
e cila përfaqëson konsum
përfundimtar.
Në këto fusha evidentohet realizimi i TVSH-së për konsum personal
të tatimpaguesit
dhe TVSH-ja nga të gjitha faturat e brendshme, si dhe TVSH-ja hyrëse nga faturat
tatimore që nuk mund të zbritet.
Përveç kësaj, në fushat 32, 33 dhe 34 shënohet TVSH-ja e llogaritur për shërbimet
për personat që nuk janë
të regjistruar për TVSH dhe kjo bëhet në atë mënyrë që në fushat e përmendura
shënohet vlera e TVSH-së sipas
vendit ku është kryer shërbimi.
Dallimi kryesor gjatë plotësimit të deklaratës së këtij tatimpaguesi
që nuk ka të drejtë
për zbritjen e plotë të tatimit hyrës është në pjesën që është nën III në
deklaratën e TVSH-së. Në këtë pjesë të deklaratës
plotësohen të dhënat për konsum përfundimtar, pra TVSH-ja që është
llogaritur në konsum përfundimtar.
Së pari, të përcaktojmë se çfarë është TVSH-ja nga konsumi përfundimtar,
është TVSH-ja
që nuk mund të zbritet. Për tatimpaguesit me të drejtë për zbritje proporcionale
ekziston një situatë specifike, ky tatimpagues
merr fatura nga furnizuesit e tij ku është shënuar TVSH-ja, për këta
furnizues ky tatimpagues është
tatimpagues i regjistruar për TVSH, prandaj furnizuesi për këtë
faturë specifike ndaj bankës
nuk plotëson fushat 32, 33 dhe 34 në deklaratën e TVSH-së. Megjithatë, tatimpaguesi
me të drejtë për zbritje proporcionale
tatimin hyrës të faturuar nga furnizuesi mund ta zbritë në
pjesën proporcionale. Pjesa e mbetur
e TVSH-së hyrëse që tatimpaguesi nuk ka mundur ta zbritë përfaqëson konsum
përfundimtar dhe kjo shumë
e TVSH-së shënohet në fushat përkatëse 32, 33 dhe 34 në deklaratën e TVSH-së.
Shembull:
Vetë plotësimi i deklaratave për tatimpaguesit e TVSH-së që kanë të drejtë
për zbritje proporcionale
tatimin hyrës nuk ndryshon nga tatimpaguesit që nuk
përfshihen në atë kategori në pjesën
e plotësimit të deklaratës në pjesët e deklaratës I dhe II. Dallimi
kryesor gjatë plotësimit të deklaratës
të këtij tatimpaguesi është në pjesën që është nën III në deklaratën
e TVSH-së. Për të shpjeguar se çfarë
plotësohet në III në deklaratën e TVSH-së. Në këtë pjesë të deklaratës
plotësohen të dhënat për konsum
përfundimtar, pra TVSH-ja që është llogaritur në konsum përfundimtar.
Së pari, të përcaktojmë se çfarë është TVSH-ja nga konsumi përfundimtar?
TVSH-ja nga konsumi përfundimtar është TVSH-ja që nuk mund të zbritet.
Situata specifike për
këtë tatimpagues në rastin tonë është se është bankë.
Banka merr fatura nga furnizuesit e saj
ku është shënuar TVSH-ja, për këta furnizues banka është
tatimpagues i regjistruar për TVSH,
prandaj furnizuesi për këtë faturë specifike ndaj bankës nuk
plotëson fushat 32, 33 dhe 34
në deklaratën e TVSH-së. Megjithatë, banka tatimin hyrës të
faturuar nga furnizuesi mund ta zbritë në
pjesën proporcionale. Në rastin konkret, banka mund të zbritë vetëm
10% nga detyrimi i saj tatimor,
kështu që kemi situatën e mëposhtme. Banka ka pasur për
periudhën tatimore të dhënë tatimin hyrës të faturuar
në shumën prej 1700,00 KM., duke pasur parasysh se ka të drejtë
për zbritje vetëm 10% nga
tatimi hyrës total, në rastin tonë 170,00 KM, pjesa e tatimit
hyrës që nuk mund të zbritet është 1530 KM. Tatimpaguesi
do të shënojë në fushën 41 shumën prej 170,00 KM që mund ta
zbritë nga tatimi i tij dalës. Pjesa e TVSH-së hyrëse
prej 1530,00 KM që banka nuk ka mundur ta zbritë përfaqëson
konsum përfundimtar, siç kemi thënë TVSH-ja nga
konsumi përfundimtar është ajo që nuk mund të zbritet. Në rastin
konkret nga 1530,00 KM e përmendur,
1000,00 KM që nuk mund të zbritet i referohet TVSH-së hyrëse të
faturuar për filialin në Sarajevë, ndërsa pjesa e mbetur
e TVSH-së hyrëse që nuk mund të zbritet në shumën prej 530,00 i
referohet filialit kryesor në Banja
Lukë. Kur bëhet fjalë për tatimin dalës që tatimpaguesi me të drejtë
për zbritje proporcionale të tatimit hyrës
e llogarit për personat që nuk janë të regjistruar për TVSH,
procedura është e njëjtë si për të gjithë tatimpaguesit
e tjerë. Në fushat 32, 33 dhe 34 shënohen shumat e tatimit dalës
për personat që
nuk janë të regjistruar për TVSH sipas vendit ku është kryer qarkullimi
tatimor i tatimpaguesit me të drejtë
për zbritje proporcionale të tatimit hyrës.
Duhet kushtuar vëmendje e veçantë gjatë plotësimit të
të dhënave për konsum
përfundimtar. Theksojmë se me dispozitat e nenit 132, paragrafi (2)
të Rregullores për zbatimin e Ligjit për
TVSH („Gazeta Zyrtare e BiH numër 93/05 dhe 21/06) është përcaktuar
një gjobë monetare në shumën prej
1.000,00 deri në 10.000,00 KM për shkeljen e detyrimit për plotësimin
e të dhënave për konsum përfundimtar.
Përveç mënyrës së përmendur më lart për plotësimin e fushave në
deklaratën e TVSH-së, arrijmë edhe te disa
dispozita të përgjithshme gjatë plotësimit të dokumenteve, njëra
nga më të rëndësishmet është që deklarata e TVSH-së
duhet të plotësohet qartë, veçanërisht duhet kushtuar vëmendje që
shifrat që tregojnë lartësinë e detyrimit tatimor
të jenë të shkruara qartë dhe lexueshëm. Duhet të keni parasysh se
pikërisht këto shifra do të transferohen në
sistemin informativ të Administratës për Tatimin Indirekt, dhe në
atë mënyrë formohet detyrimi tatimor
në kontabilitetin tatimor të UIO.
Gjatë plotësimit të të dhënave, respektivisht shumave në fushat e
deklaratës së TVSH-së, DUHET
TË SHËNOHEN SHUMAT TË SHPREHURA ME SHIFRA TË PLOTA, PA SHËNUAR
VENDIN DECIMAL.
Rrumbullakimi bëhet në atë mënyrë që nëse detyrimi që rezulton nga
kontabiliteti
i tatimpaguesit nuk është një shumë e plotë, në deklaratën e TVSH-së
shënohet
shuma që është rezultat i rrumbullakimit në numrin e plotë më të afërt
më të vogël. (p.sh. 10,40 KM në deklaratë shënohet
10,00 KM, për shumën 18,76 KM në deklaratën e TVSH-së shënohet
shuma 18,00 KM.
zaokruživanja na najbliži manji cijeli broj. (npr. 10,40 KM na
prijavi se upisuje 10,00 KM, za
isnos 18,76 KM na PDV prijavi se upisuje iznos 18,00 KM.