të regjistruar për TVSH, dhe që transaksioni është kryer në Federatën e BiH,
Republikën Srpska ose Brčko
Distriktin e BiH. Edhe një herë theksojmë se është detyrim ligjor
i tatimpaguesve që
të plotësojnë saktë dhe drejt këto fusha, pasi ato shërbejnë për
analizë dhe shpërndarjen e të ardhurave nga
Llogaria e Vetme drejt entiteteve dhe Distriktit Brčko. Gjithashtu,
sipas dispozitave të nenit 13 të Ligjit
për pagesat në llogarinë e vetme dhe shpërndarjen e të ardhurave („Gazeta
Zyrtare e BiH“, numër: 55/04)
është përcaktuar detyrimi për raportimin e konsumit përfundimtar nga
tatimpaguesit e TVSH-së në deklaratat
e TVSH-së.
Ajo që zakonisht është e paqartë gjatë plotësimit të këtyre fushave është mënyra
se si të përcaktohet cili
shumë duhet të shënohet në cilën fushë. Thelbi është që në këto fusha
shënohet TVSH-ja nga konsumi
përfundimtar që është kryer në Federatën e BiH, Republikën Srpska
ose Distriktin Brčko të BiH, pa
rëndësi se kujt i është kryer shitja (rëndësi ka vetëm që personi nuk është
i regjistruar për TVSH), por është
vetëm çështje se në cilin entitet, përkatësisht distrikt, është kryer shitja,
që përfaqëson konsum
përfundimtar.
Në këto fusha evidentohet realizimi i TVSH-së për konsum vetjak
të tatimpaguesit
dhe TVSH-ja nga të gjitha faturat e brendshme, si dhe TVSH-ja hyrëse nga faturat
tatimore që nuk mund të zbritet.
Përveç kësaj, në fushat 32, 33 dhe 34 shënohet TVSH-ja e llogaritur për shërbimet
për personat që nuk janë
të regjistruar për TVSH dhe kjo bëhet në atë mënyrë që në këto fusha
shënohet vlera e TVSH-së sipas
vendit ku është kryer shërbimi.
Dallimi kryesor gjatë plotësimit të deklaratës së këtij tatimpaguesi
që nuk ka të drejtë
për zbritjen e plotë të TVSH-së hyrëse është në pjesën që është nën III në
deklaratën e TVSH-së. Në këtë pjesë
të deklaratës plotësohen të dhënat për konsum përfundimtar, pra TVSH-ja që
është llogaritur në konsum përfundimtar.
Së pari, të përcaktojmë çfarë është TVSH-ja nga konsumi përfundimtar, ajo është TVSH-ja
që nuk mund të zbritet. Në
rastin e tatimpaguesve me të drejtë për zbritje proporcionale, ekziston një situatë
specifike, ky tatimpagues merr
fatura nga furnitorët e tij ku është shënuar TVSH-ja, për këta furnitorë ky tatimpagues
është
tatimpagues i regjistruar për TVSH, prandaj furnitori për këtë faturë specifike ndaj bankës
nuk
plotëson fushat 32, 33 dhe 34 në deklaratën e TVSH-së. Megjithatë, tatimpaguesi
me të drejtë për zbritje proporcionale
mund të zbritë TVSH-në hyrëse të faturuar nga furnitorët në pjesën proporcionale.
Pjesa e mbetur
e TVSH-së hyrëse që tatimpaguesi nuk ka mundur ta zbresë përfaqëson konsum përfundimtar
dhe kjo shumë
e TVSH-së shënohet në fushat përkatëse 32, 33 dhe 34 në deklaratën e TVSH-së.
Shembull:
Vetë plotësimi i deklaratave për tatimpaguesit e TVSH-së që kanë të drejtë
për zbritje proporcionale
nuk ndryshon nga tatimpaguesit që nuk i përkasin kësaj kategorie në pjesën
e plotësimit të deklaratës në pjesët
I dhe II të deklaratës. Dallimi kryesor gjatë plotësimit të deklaratës
së këtij tatimpaguesi është në pjesën që është nën III në
deklaratën e TVSH-së. Për të shpjeguar se çfarë plotësohet në III në deklaratën
e TVSH-së. Në këtë pjesë të deklaratës
plotësohen të dhënat për konsum përfundimtar, pra TVSH-ja që është llogaritur
në konsum përfundimtar.
Së pari, të përcaktojmë çfarë është TVSH-ja nga konsumi përfundimtar?
TVSH-ja nga konsumi përfundimtar është TVSH-ja që nuk mund të zbritet.
Situata specifike në
rastin e këtij tatimpaguesi në rastin tonë është se është bankë. Banka merr fatura
nga furnitorët e saj
ku është shënuar TVSH-ja, për këta furnitorë banka është tatimpagues i regjistruar
për TVSH,
prandaj furnitori për këtë faturë specifike ndaj bankës nuk plotëson fushat 32, 33 dhe 34
në deklaratën e TVSH-së.
Megjithatë, banka mund të zbresë TVSH-në hyrëse të faturuar nga furnitorët në
pjesën proporcionale. Në
rastin konkret, banka mund të zbresë vetëm 10% të detyrimit të saj tatimor, kështu që kemi
situatën e mëposhtme. Banka
ka pasur për periudhën tatimore të dhënë TVSH-në hyrëse të faturuar në shumën prej
1700,00 KM, duke pasur parasysh
që ka të drejtë për zbritje vetëm 10% të TVSH-së hyrëse totale, në rastin tonë 170,00 KM,
pjesa e TVSH-së hyrëse që
nuk mund të zbritet është 1530 KM. Tatimpaguesi do të shënojë në fushën 41 shumën
prej 170,00 KM që mund
ta zbresë nga TVSH-ja e tij dalëse. Pjesa e TVSH-së hyrëse prej 1530,00 KM që banka
nuk ka mundur
ta zbresë përfaqëson konsum përfundimtar, siç thamë, TVSH-ja nga konsumi përfundimtar
është ajo që
nuk mund të zbritet. Në rastin konkret, nga këto 1530,00 KM, 1000,00 KM që nuk mund
të zbritet i përket
TVSH-së hyrëse të faturuar për filialin në Sarajevë, ndërsa pjesa e mbetur e TVSH-së
hyrëse që nuk mund të zbritet
në shumën prej 530,00 KM i përket filialit kryesor në Banja Luka. Kur bëhet fjalë për
TVSH-në dalëse që tatimpaguesi
me të drejtë për zbritje proporcionale të TVSH-së hyrëse e llogarit për personat që
nuk janë të regjistruar për TVSH,
procedura është e njëjtë si për të gjithë tatimpaguesit e tjerë. Në fushat 32, 33 dhe 34
shënohen shumat e TVSH-së dalëse
për personat që nuk janë të regjistruar për TVSH sipas vendit ku është kryer
transaksioni tatimor i tatimpaguesit
me të drejtë për zbritje proporcionale të TVSH-së hyrëse.
Duhet kushtuar vëmendje e veçantë gjatë plotësimit të të dhënave për konsum
përfundimtar. Kujtojmë se sipas dispozitave
të nenit 132, paragrafi (2) i Rregullores për zbatimin e Ligjit për TVSH („Gazeta
Zyrtare e BiH numër 93/05 dhe 21/06)
është përcaktuar një gjobë monetare në shumën prej
1.000,00 deri në 10.000,00 KM për shkeljen e detyrimit për plotësimin
e të dhënave për konsum përfundimtar.
Përveç mënyrës së përmendur më lart për plotësimin e fushave në deklaratën e TVSH-së,
arrijmë edhe te disa
dispozita të përgjithshme gjatë plotësimit të dokumenteve, njëra nga më të rëndësishmet
është që deklarata e TVSH-së
duhet të plotësohet qartë, veçanërisht duhet kushtuar vëmendje që shifrat
që tregojnë shumën e detyrimit tatimor
të jenë të shkruara qartë dhe lexueshëm. Duhet të keni parasysh që pikërisht ato
shifra do të transferohen në
sistemin informativ të Administratës për Tatimin e Të Ardhurave të Indirekta, dhe në
atë mënyrë formohet detyrimi
tatimor në kontabilitetin tatimor të UIO.
Gjatë plotësimit të të dhënave, përkatësisht shumave në fushat e deklaratës së TVSH-së,
DUHET
TË SHËNOHEN SHUMAT TË SHPREHURA ME SHIFRA TË PLOTA, PA SHËNUAR
VENDIN DECIMAL.
Rrumbullakimi bëhet në atë mënyrë që nëse detyrimi që rezulton nga kontabiliteti
i tatimpaguesit
nuk është një shumë e plotë, në deklaratën e TVSH-së shënohet shuma që është
rezultati
i rrumbullakimit në numrin e plotë më të afërt më të vogël. (p.sh. 10,40 KM në
deklaratë shënohet 10,00 KM, për
shumën 18,76 KM në deklaratën e TVSH-së shënohet shuma 18,00 KM.
Zaokruživanje se vrši na taj način ako obaveza koja proističe iz
knjigovodstva
poreznog obveznika nije cijeli iznos u PDV prijavi se unosi
iznos koji je rezultat
zaokruživanja na najbliži manji cijeli broj. (npr. 10,40 KM na
prijavi se upisuje 10,00 KM, za
isnos 18,76 KM na PDV prijavi se upisuje iznos 18,00 KM.