Прелазен период и стапки ДДВ

ПОГОЛЕМЕЊЕ НА СТАПКИТЕ ДДВ ПО ZIPRS1314-A Пояснително ДУРС, бр. 4230-360780/2013-2 01-620-05, 5. 6. 2013

Во Официјалниот лист на РС, бр. 46/13 беше објавен Законот за измените и дополнувањата на Законот за извршување на буџетите на Република Словенија за 2013 и 2014 година (ZIPRS1314-A), кој стапува на сила на 30. 5. 2013, а ќе се применува од 1. 6. 2013. Со 10. член на ZIPRS1314-A, со кој е додаден нов 60.a член, од 1. 7. 2013 се зголемува општата стапка на ДДВ на 22 % и пониската стапка на ДДВ на 9,5 %. Во врска со зголемувањето на стапките на ДДВ, во продолжение објаснуваме:

ZIPRS1314-A предвидува дека, без оглед на првиот и вториот став на 41. член од Законот за данок на додадена вредност – ЗДДВ-1 (Официјален лист на РС, бр. 13/11-UPB3, 18/11, 78/11, 38/12, 83/12, 14/13), од вклучително 1. 7. 2013, ДДВ се пресметува и плаќа по општата стапка од 22 % од даночната основа по ЗДДВ-1 и по пониската стапка од 9,5 % од даночната основа по ЗДДВ-1 (за испораки на стоки и услуги од Прилагата I, која е прилог на ЗДДВ-1 и негов составен дел).

Со ZIPRS1314-A е предвидена и прелазна уредба за примената на новите стапки на ДДВ.

Во врска со обврската за пресметка на ДДВ, прелазната уредба произлегува од моментот на настанување на обврската за пресметка на ДДВ, како што е предвидено во 32. до 35. член на ЗДДВ-1. Во случаите кога дел од испораката на стоки или услуги е фактички извршен пред воведувањето на новите стапки на ДДВ, а дел по нивното воведување, даночниот обврзник пресметува ДДВ за целата испорака по новите стапки. Од делните испораки на стоки или услуги, извршени пред 1. 7. 2013, даночниот обврзник на ден 30. 6. 2013 може да пресмета ДДВ по стапките кои важат пред 1. 7. 2013, ако фактурата за веќе извршените испораки е издадена најдоцна до 20. 7. 2013. Наведениот датум на издавање на фактурата е утврден од аспект на еднакво третирање на даночните обврзници во однос на крајниот рок за поднесување на пресметката на ДДВ. Износот на така пресметаниот ДДВ се вклучува во пресметката на ДДВ за даночното период од јуни 2013 или април – јуни 2013.

Предвидени се и прелазни одредби во случај на прием на авансни плаќања. Ако даночниот обврзник прими целосно авансно плаќање за испорака на стоки или услуги, која ќе биде целосно извршена по промената на стапките на ДДВ, ДДВ од авансот се пресметува по досега важечките стапки. Ако пак, примениот аванс е само делумен, ДДВ се пресметува по досега важечките стапки само од износот на примениот аванс, а од преостанатиот износ по новите стапки на ДДВ.

Смислено, наведените прелазни одредби во врска со примени аванси се применуваат и во случај на извршени аванси за идни трансакции преку граница, кои ги извршува даночниот обврзник, кој нема седиште во Словенија и за кои даночниот обврзник, кој е идентификуван за потребите на ДДВ во Словенија, е должен да плати ДДВ како примач на услугата согласно со 3. точка на првиот став на 76. член на ЗДДВ-1 и во случаите од 33.a член на ЗДДВ-1, согласно со кој даночниот обврзник, кој е идентификуван за потребите на ДДВ и е определен како платник на ДДВ на основа на 76.a член на ЗДДВ-1, мора да пресмета ДДВ од дадените аванси.

Од наведеното произлегува дека новите стапки на ДДВ се пресметуваат и плаќаат од трансакции кои се предмет на опорезување по ЗДДВ-1, односно од испораки на стоки, извршување на услуги, вклучувајќи од примени стоки или услуги, за кои ДДВ е должен да плати примачот на стоката или услугата како платник на ДДВ согласно со 76. и 76.a член на ЗДДВ-1, од стекнување на стоки во рамките на Унијата и од увоз на стоки, и тоа под услов дека обврската за пресметка на ДДВ за наведените трансакции по ЗДДВ-1 е настанала по 1. 7. 2013 во Словенија.

Со оглед на наведеното, во однос на обврската за пресметка на ДДВ во врска со трансакции кои се предмет на ДДВ, потребно е да се има предвид следново:

I. Испораки, целосно извршени до вклучително 30. 6. 2013

За испораки на стоки и услуги, кои се целосно извршени до вклучително 30. 6. 2013, се применува стапката на ДДВ која важела пред промената на стапките (стара стапка), при што датумот на издавање на фактурата не е важен.

Табела 1: Примери на примена на стапката на ДДВ за испораки на стоки или услуги, целосно извршени до вклучително 30. 6. 2013

II. Делни испораки на стоки или услуги, чии дел е извршен пред 1. 7. 2013, а преостанатиот дел по овој датум

Во случаите кога дел од испораката на стоки или услуги е фактички извршен пред воведувањето на новите стапки на ДДВ, а дел по нивното воведување, даночниот обврзник пресметува ДДВ за целата испорака по новите стапки. Без оглед на претходниот став, даночниот обврзник може на ден 30. 6. 2013 од делните испораки на стоки или услуги, извршени пред 1. 7. 2013, да пресмета ДДВ по стапките кои важат пред 1. 7. 2013, ако фактурата за веќе извршените испораки е издадена најдоцна до 20. 7. 2013.

Издавањето на фактурата од претходниот став не е важно за оние испораки на стоки или услуги, за кои согласно со 76. и 76.a член на ЗДДВ-1 ДДВ се должни да платат примачите на стоките или услугите (стекнување на стоки во рамките на Унијата, примање на стоки или услуги, за кои ДДВ се должни да платат примачите на стоките или услугите како платници на ДДВ и увоз на стоки). Во овие случаи фактурата не ја издава даночниот обврзник, кој е определен како лице кое мора да плати ДДВ и исто така не може да влијае на самото издавање на фактурата. Важно е даночниот обврзник да добие сите потребни информации, на основа на кои може да се утврди кога настанала обврската за пресметка на ДДВ и даночната основа, од која е потребно да се пресмета ДДВ. Стапката, по која се опорезува таквата испорака на стоки или услуги, зависи од тоа кога настанува обврската за пресметка на ДДВ согласно со одредбите на 33. до 35. член на ЗДДВ-1.

Од табелата во продолжение е видливо која стапка на ДДВ се применува во однос на извршената испорака и датумот на издавање на фактурата за извршената испорака.

Табела 2: Примери на примена на стапката на ДДВ за делни испораки на стоки или услуги

III. Стекнување на стоки во рамките на Унијата

При стекнувањето на стоки во рамките на Унијата, обврската за пресметка на ДДВ настанува на денот на издавање на фактурата. Ако фактурата не е издадена, обврската за пресметка на ДДВ настанува најдоцна на 15. ден во месецот, кој следи по месецот во кој настанува опорезуваниот настан.

Повеќе за настанувањето на обврската за пресметка на ДДВ од стекнувањата на стоки во рамките на Унијата е наведено во појаснувањето објавено на веб-страницата на ДУРС.

Табела 3: Примери на примена на стапката на ДДВ при стекнувањата на стоки во рамките на Унијата

IV. Примени аванси за испораки

Даночниот обврзник, кој пред 1. 7. 2013 примил целосно плаќање за испорака на стоки или услуги, која ќе биде целосно извршена по овој датум, пресметува ДДВ по стапките кои важат пред 1. 7. 2013.

Даночниот обврзник, кој пред 1. 7. 2013 примил делумно плаќање за испорака на стоки или услуги, која ќе биде целосно извршена по овој датум, од износот на примениот аванс пресметува ДДВ по стапките кои важат пред 1. 7. 2013, а од преостанатиот износ за плаќање по стапките кои важат од 1. 7. 2013 па натаму.

Исто така важи и за пресметка на ДДВ од извршените аванси, за кои е должен ДДВ да пресмета примачот на основа на петтиот став на 33. член (во случаите на извршени аванси за идни трансакции преку граница, кои ги извршува даночниот обврзник, кој нема седиште во Словенија) и 33.a член на ЗДДВ-1 (во случаите на испорака на стоки и услуги од 76. член на ЗДДВ-1).

Од извршените аванси за стекнување на стоки во рамките на Унијата, обврската за пресметка на ДДВ не настанува.

V. Поправка на даночната основа по вториот став на 39. член на ЗДДВ-1

Даночниот обврзник, кој ја поправи даночната основа, применува даночна стапка, која е прикажана на фактурите или другите документи, кои служат како фактура, на кои се однесува поправката (стара стапка), без оглед на тоа кога се или ќе бидат документите за поправка на даночната основа издадени.

VI. Примери

Табела 4: Примери на примена на стапката на ДДВ при однапред платена претплата и наем, при извршени повици во периодот и при порамнување на потрошувачката на енергија за периодот

*Во овие случаи датумот на издавање на фактурата не е важен.

VII. Промена на даночната стапка и склучување на анекси

ZIPRS1314-A и ЗДДВ-1 не уредуваат прашања дали поради промената на стапките на ДДВ треба да се менуваат договорите или да се склучуваат анекси на договорите поради промената на стапките, туку тоа е работа на договорните одредби. Тоа значи дека менувањето на договорните одредби е работа на договорот на страните, односно ако таков договор не постои, во врска со наведеното се применуваат важечките прописи, кои уредуваат областа на обврзочните односи.

извор: https://www.durs.gov.si/si/davki_predpisi_in_pojasnila/davek_na_dodano_vrednost_pojasnila/stopnja_ddv/povecanje_stopenj_ddv_po_ziprs1314_a/